Karar Verme Promptu: Artı/Eksi ve Senaryo Analizi
İki seçenek arasında sıkıştığınızda kararı duygudan ayırıp ölçüt, ağırlık ve senaryo üzerinden kuran prompt.
Sen karar analizi konusunda deneyimli bir danışmanısın. Aşağıdaki kararı yapılandırılmış biçimde analiz et. KARAR: [NE KARAR VERMEM GEREKİYOR] SEÇENEKLER: [A], [B] (varsa [C]) BENİM ÖNCELİKLERİM: [ÖRN. düşük risk, hızlı sonuç, düşük maliyet] ZAMAN BASKISI: [NE ZAMANA KADAR KARAR VERMELİYİM] GERİ DÖNÜLEBİLİRLİK: [KARAR GERİ ALINABİLİR Mİ] ÇIKTI 1) KARARI YENİDEN ÇERÇEVELE Kararın gerçekte ne olduğunu tek cümleyle yaz. Sık sık “A mı B mi” sorusunun altında farklı bir soru yatar; varsa onu belirt. 2) ÖLÇÜTLER VE AĞIRLIK En fazla 5 ölçüt belirle ve toplamı 100 olacak şekilde ağırlık ver. Ağırlıkları benim önceliklerime göre gerekçelendir. 3) PUANLAMA TABLOSU Seçenek × ölçüt matrisi. Her hücre: 1-5 puan + tek cümle gerekçe. Toplam ağırlıklı puanı hesapla ve göster. 4) SENARYO ANALİZİ En kötü, beklenen ve en iyi senaryo. Her senaryoda: ne olur, maliyeti ne, geri dönüş var mı. 5) TERSİNE ÇEVİRME TESTİ "6 ay sonra bu karar yanlış çıktı" diye varsay. En olası 3 neden ne olurdu? Bunlardan hangisi şimdi önlenebilir? 6) KARAR VERMEME MALİYETİ Karar vermezsem ne kaybediyorum? Bu maliyet, yanlış karar riskinden büyük mü? 7) ÖNERİ Net bir öneri ver. “Duruma bağlı” diye bitirme. Hangi koşulda diğer seçeneğin daha iyi olacağını tek cümleyle belirt. 8) İLK ADIM Seçilen yolda bugün atılabilecek en küçük adım. KURAL: Benim adıma duygusal yorum yapma. Verdiğim bilgi dışında varsayım yaparsan “varsayım” diye işaretle.
02 — Değişkenler
Köşeli parantezleri doldurun
Prompt içindeki renkli alanlar sizin bilginizle değişecek yerlerdir. Hepsini doldurmak zorunda değilsiniz; boş bırakılan alanı model kendi varsayımıyla tamamlar.
[KARAR]
Ne karar vereceksin
ör. mevcut işten ayrılıp kendi işimi kurmak [SEÇENEKLER]
Alternatifler
ör. A: devam et, B: yarı zamanlı geç, C: tamamen ayrıl [BENİM ÖNCELİKLERİM]
Neyi önemsiyorsun
ör. finansal güvence, aile zamanı [NE KARAR VERMEM GEREKİYOR]
Prompt içinde doldurulacak alan
[NE ZAMANA KADAR KARAR VERMELİYİM]
Prompt içinde doldurulacak alan
[KARAR GERİ ALINABİLİR Mİ]
Prompt içinde doldurulacak alan
03 — Kullanım
Adım adım nasıl kullanılır?
- 01
Ölçüt ağırlıklarını kendiniz belirleyin; model önerisi başlangıç noktasıdır, karar sizin.
- 02
“Tersine çevirme testi” bölümünü en dikkatli okunacak kısım olarak görün.
- 03
Karar geri alınabilirse (düşük maliyet), analizi kısaltın ve hızlı test edin.
- 04
İkinci turda “ben B'yi seçmeye meyilliyim, bana karşı argüman üret” diyerek kendinizi test edin.
04 — Varyasyonlar
Aynı prompt, farklı sonuç
Tek bir prompt her işi çözmez. Aşağıdaki varyasyonlar aynı görevi farklı ton, uzunluk veya formatta ister — duruma göre birini seçin.
Hızlı karar (5 dakika)
Küçük kararlar için.
[KARAR] için hızlı analiz: (1) 3 ölçüt, (2) her seçeneğe 1-5 puan, (3) en kötü senaryo tek cümle, (4) net öneri. Toplam 150 kelime. Uzun gerekçe yazma.
Ekip kararı
Birden fazla paydaş varsa.
[KARAR] konusunda 4 paydaşın bakış açısını ayrı ayrı yaz: finans, operasyon, müşteri, uzun vadeli strateji. Her biri kendi önceliğine göre hangi seçeneği destekler ve neden. Sonra ortak zemin bul: herkesin kabul edebileceği bir seçenek veya uzlaşma öner. Son olarak hangi bilgi eksik olduğu için karar verilemediğini yaz.
Satın alma kararı
Araç, yazılım, ekipman seçimi.
[ÜRÜN KATEGORİSİ] için [A] ve [B] arasında karar veriyorum. Karşılaştır: toplam sahip olma maliyeti (3 yıl), kurulum süresi, öğrenme eğrisi, entegrasyon, destek kalitesi, çıkış maliyeti (vendor lock-in). Tablo halinde ver. Sonra benim bağlamım için öner: [BAĞLAM].
05 — İpuçları
Sonucu bir üst seviyeye taşıyan notlar
- “Geri dönülebilirlik” sorusu çoğu kararı basitleştirir: geri alınabilir kararlar için uzun analiz gereksizdir.
- Model sizin adınıza değer yargısı kuramaz; öncelikleri açık yazmazsanız kendi varsayımlarını uygular.
- Karar sonrası “bu kararı 3 ay sonra nasıl değerlendireceğim” sorusunu da sorun — ölçüt baştan belliyse pişmanlık azalır.
06 — Sık sorulanlar
İş ve Verimlilik hakkında sık sorulanlar
Yapay zekâ benim yerime karar verebilir mi?
Hayır, ve vermemeli. Model ölçütleri yapılandırır, kör noktaları gösterir ve tutarlılık sağlar; ama sizin değerlerinizi, risk toleransınızı ve ailevi koşullarınızı bilmez. Karar analizi bir düşünme aracıdır, karar mercii değil.
Ölçüt ağırlıklarını kim belirlemeli?
Siz. Model ağırlık önerebilir ama bu öneriler genel varsayımlara dayanır. En doğru yaklaşım: ağırlıkları kendiniz belirleyin, sonra modele “bu ağırlıklarla puanla” deyin. Ağırlıkları değiştirdiğinizde sonucun değişip değişmediğini görmek de kararın ne kadar sağlam olduğunu gösterir.
Kararsızlık ne zaman analiz değil başka bir şeydir?
Aynı analizi üç kez yapıp hâlâ karar veremiyorsanız sorun bilgi eksikliği değildir. Genelde iki seçenek de yeterince iyidir ve karar vermeme maliyeti, yanlış seçme riskinden büyüktür. Bu durumda küçük bir adımla test etmek en iyi yoldur.
Devamı
Bunlar da işinize yarar
İş Planı Promptu: Tek Sayfada Uygulanabilir Plan
40 sayfalık şablon yerine gerçekten kullanılan tek sayfalık plan: müşteri, değer, gelir, maliyet ve ilk 90 gün.
Orta ChatGPTClaudeSWOT Analizi Promptu: Kanıta Dayalı Değerlendirme
Klişe SWOT listesi yerine her maddeyi kanıt ve öncelikle eşleştiren, sonunda stratejiye bağlayan prompt.
Orta ChatGPTClaudeExcel Formülü Yazdıran Prompt (Adım Adım Açıklamalı)
“Şu iki sütunu karşılaştır” demek yerine tablo yapısını anlatan bir prompt: formülü, mantığını ve hata ayıklama yolunu birlikte verir.
Başlangıç ChatGPTClaudeToplantı Notu Özetleme Promptu (Kararlar + Aksiyonlar)
Toplantı notlarını üç net bölüme ayıran prompt: kararlar, sahipli aksiyonlar ve açık kalan konular.
BaşlangıçBu sayfa CopyPromt editör ekibi tarafından hazırlandı, ilk yayın 24 Ekim 2026. Promptlar modelden bağımsız çalışacak şekilde yazılır; marka adları yalnızca tanımlama amacıyla anılır.