Yüzeysel Cevabı Derinleştirme Promptu
"Önemlidir", "dikkat etmek gerekir" gibi boş cümleleri yasaklar; her başlıkta iddia, karşı iddia ve eksik olan tarafı ister. Üç turda gerçek analiz çıkar.
Benden aldığın cevapların sorunu şu: doğrular ama işe yaramıyorlar. Genel geçer cümleler her yerde yazılı, benim ihtiyacım olan şey değil.
SORU: [SORU]
BENİM DURUMUM: [DURUM]
ZATEN BİLDİKLERİM: [BİLDİKLERİM]
YASAK CÜMLELER (yazarsan cevabı baştan yazacaksın)
- "önemlidir", "kritik öneme sahiptir", "dikkat etmek gerekir"
- "herkes farklıdır", "ihtiyaca göre değişir"
- "günümüzde ... önem kazanmıştır" ile başlayan girişler
- tanım cümlesi ile başlamak ("X, ... demektir")
TUR 1 — İDDİALAR
Üç net iddia yaz. Her iddia tek cümle, öznel değil sınanabilir olsun. Her iddianın altına: "bu iddia yanlışsa ne olur" — tek satır.
TUR 2 — KARŞI İDDİA
Her iddiaya, ciddiye alınması gereken en güçlü karşı argümanı yaz. Karikatür argüman kurma; gerçekten savunulabilir olanı bul.
TUR 3 — EKSİK TARAF
Zaten bildiklerime bakarak bana ne söylemedin? Listeden 3 madde seç ve her biri için bu soruyu neden atladığını söyle (çünkü zor / çünkü bağlam eksik / çünkü genel cevapta yeri yok).
SON — BENİM DURUMUM İÇİN TEK KARAR
Üç turu birleştirip benim durumum için tek bir öneri yaz. İki cümleyi geçme. Belirsizlik varsa açıkça yaz: "şu bilgi olmadan karar verilemez: ..."
Türkçe, düz cümle, süslü kelime yok.
"Zaten bildiklerim" alanı boş bırakılırsa model yine genel anlatır. Bu alan promptun motoru.
02 — Değişkenler
Köşeli parantezleri doldurun
Prompt içindeki renkli alanlar sizin bilginizle değişecek yerlerdir. Hepsini doldurmak zorunda değilsiniz; boş bırakılan alanı model kendi varsayımıyla tamamlar.
[SORU]
Cevabını derinleştirmek istediğiniz soru
ör. Küçük bir e-ticaret sitesi için SEO mu reklam mı? [DURUM]
Sizin somut koşullarınız
ör. Aylık 8.000 TL bütçe, 40 ürün, 3 aydır sitede trafik yok [BİLDİKLERİM]
Zaten öğrendikleriniz / duyduklarınız
ör. SEO'nun yavaş olduğunu, reklamın pahalı olduğunu, içerik üretmenin zaman aldığını biliyorum 03 — Kullanım
Adım adım nasıl kullanılır?
- 01
"Zaten bildiklerim" alanına gerçekten yazın — bu alan modelin genel bilgi tekrarını kesen tek kısım.
- 02
İlk cevabı beğenmezseniz "TUR 3'ü tekrar yap, bildiklerimi daha daraltıyorum" deyin; her seferinde baştan başlamak yerine tek turu tekrarlayın.
- 03
Yasak cümle listesine kendi klişelerinizi ekleyin — sektörünüze özgü boş cümleler genelde ilk turda geri gelir.
- 04
Son karar cümlesini not alın; bir hafta sonra aynı promptu yeni "bildiklerim" ile çalıştırın, kararın değişip değişmediğini görün.
04 — Varyasyonlar
Aynı prompt, farklı sonuç
Tek bir prompt her işi çözmez. Aşağıdaki varyasyonlar aynı görevi farklı ton, uzunluk veya formatta ister — duruma göre birini seçin.
Uzman seviyesi
Zaten konuya hâkimseniz.
Bu konuda uzmanım, başlangıç seviyesi açıklama istemiyorum. Sadece şunu ver: bu alanda uzmanların tartıştığı 3 açık soru, her biri için iki tarafın en güçlü argümanı ve hangi tarafın neden daha güçlü olduğu. Tanım yok, giriş yok. Konu: [SORU]. Bağlam: [DURUM].
Sokratik tur
Kendi kararınızı test etmek için.
Bana cevap verme. Konu hakkında bana 5 soru sor — öyle sorular ki cevaplarım senin önerini değiştirsin. Soruları zorluk sırasına koy. Konu: [SORU]. Bağlam: [DURUM]. Cevaplarımı verdikten sonra tek paragraf öneri yaz.
05 — İpuçları
Sonucu bir üst seviyeye taşıyan notlar
- Yüzeysel cevabın en büyük sebebi model değil, sorunun genişliği. "SEO nasıl yapılır" yerine "40 ürünlü sitede ilk 30 günde ne yapmalıyım" sorun.
- "Bana karşı çık" demek yerine "bu iddianın en güçlü karşı argümanını yaz" demek daha iyi sonuç verir — model karşı çıkmaya çalışırken kolay argüman kurar.
- Cevap hâlâ genelse örneği daraltın: "aynı cevabı sadece 40 ürünlü, 8.000 TL bütçeli bir site için yaz, genel prensip yazma".
06 — Sık sorulanlar
Yapay Zekâ Hataları hakkında sık sorulanlar
Model neden hep aynı genel cevapları veriyor?
Çünkü genel cevap en düşük riskli cevaptır: geniş soruda hem doğru hem zararsız görünür. Model, sorunuzun bağlamını bilmediğinde güvenli ortalamaya döner. Somut bağlam (bütçe, süre, kısıt, geçmiş deneme) verdiğinizde ortalama dağılır ve işe yarar cevap çıkar.
Kaç tur derinleştirmek gerekiyor?
Genelde üç. Birinci tur iddiaları ayrıştırır, ikinci tur modelin kendi iddiasını test eder, üçüncü tur sizin bildiklerinizle çakışan kör noktayı bulur. Dörtten sonrası genelde tekrar olur; fayda yerine uzunluk üretir.
Hangi model daha derin cevap veriyor?
Uzun bağlamı koruyabilen ve karşı argüman üretmekte zorlanmayan modeller öne çıkıyor: Claude ve GPT üst modelleri. Gemini hızlı özet ve belge içi aramada güçlü. Ama fark, prompt kalitesinden küçük — aynı üç tur her modelde cevabı belirgin şekilde derinleştirir.
Devamı
Bunlar da işinize yarar
Adım Adım Düşünme Promptu (Chain-of-Thought) Türkçe
Modelin atlamaya meyilli olduğu ara adımları zorunlu kılan, hesap ve mantık işlerinde hata oranını düşüren düşünme promptu.
İleri ChatGPTClaudeEtkili Prompt Formülü: Rol + Görev + Bağlam + Format + Kısıt
Tek bir kalıpla her türlü isteği güçlü prompta çeviren iskelet: beş katman, her katman için ne yazılacağı ve doldurulmuş örnek.
Başlangıç ChatGPTClaudeTalimat Sabitleme Promptu
Kuralları modelin kendi ağzından yazdırır, sonra her yanıttan önce o listeye karşı özdenetim yaptırır. 40 mesaj sonra bile çalışır.
Orta ChatGPTClaudeHalüsinasyonu Etiketleyen Prompt
Cevabı üç katmana böler: doğrulanabilir olgu, çıkarım ve tahmin. Model "bilmiyorum" demeyi öğrenir, siz de hangi cümleye güvenebileceğinizi görürsünüz.
OrtaBu sayfa CopyPromt editör ekibi tarafından hazırlandı, ilk yayın 24 Ekim 2026. Promptlar modelden bağımsız çalışacak şekilde yazılır; marka adları yalnızca tanımlama amacıyla anılır.