Etkili Prompt Formülü: Rol + Görev + Bağlam + Format + Kısıt
Tek bir kalıpla her türlü isteği güçlü prompta çeviren iskelet: beş katman, her katman için ne yazılacağı ve doldurulmuş örnek.
ROL Sen [UZMANLIK] konusunda [YIL] yıl deneyimli bir [ROL]'sün. [ÖLÇEK/TÜR] ile çalışıyorsun. GÖREV [TEK CÜMLELİK GÖREV — ne üreteceksin] BAĞLAM - Kim için: [HEDEF KİTLE] - Ne için: [KULLANIM AMACI] - Mevcut durum: [ELİNDEKİ BİLGİ / ÖNCEKİ DENEMELER] - Kaçınılması gereken: [İSTENMEYEN ŞEYLER] FORMAT - Yapı: [BAŞLIKLAR / MADDE / TABLO / PARAGRAF] - Uzunluk: [KELİME VEYA MADDE SAYISI] - Dil ve ton: [TON] KISITLAR - [KISIT 1 — örn. uydurma bilgi ekleme] - [KISIT 2 — örn. teknik terim kullanma] - [KISIT 3 — örn. fiyat/rakam verme] ÇIKTI KURALI Sadece istenen çıktıyı ver. “İşte cevabınız” gibi giriş cümlesi yazma, açıklama ekleme.
Bu şablonu bir kez doldurup kaydedin. Sonraki işlerde sadece GÖREV ve BAĞLAM satırlarını değiştirmeniz yeterli.
02 — Değişkenler
Köşeli parantezleri doldurun
Prompt içindeki renkli alanlar sizin bilginizle değişecek yerlerdir. Hepsini doldurmak zorunda değilsiniz; boş bırakılan alanı model kendi varsayımıyla tamamlar.
[UZMANLIK]
Hangi alanda uzman olsun
ör. kurumsal eğitim [ROL]
Üstleneceği kimlik
ör. eğitim tasarımcısı [TEK CÜMLELİK GÖREV]
Ne üretmesini istiyorsunuz
ör. 6 haftalık onboarding programı tasarla [HEDEF KİTLE]
Çıktı kime gidecek
ör. yeni işe başlayan satış temsilcileri [YIL]
Prompt içinde doldurulacak alan
[ÖLÇEK/TÜR]
Prompt içinde doldurulacak alan
[KULLANIM AMACI]
Prompt içinde doldurulacak alan
[ELİNDEKİ BİLGİ / ÖNCEKİ DENEMELER]
Prompt içinde doldurulacak alan
[İSTENMEYEN ŞEYLER]
Prompt içinde doldurulacak alan
[BAŞLIKLAR / MADDE / TABLO / PARAGRAF]
Prompt içinde doldurulacak alan
[KELİME VEYA MADDE SAYISI]
Prompt içinde doldurulacak alan
[TON]
Prompt içinde doldurulacak alan
03 — Kullanım
Adım adım nasıl kullanılır?
- 01
Katmanları sırayla doldurun; boş bıraktığınız katmanı model kendi varsayımıyla doldurur ve kontrol sizden çıkar.
- 02
KISITLAR bölümünü en son yazın — ilk denemeden sonra hangi kısıtın eksik olduğunu daha iyi görürsünüz.
- 03
Şablonu bir metin dosyasına kaydedin ve her işte yeniden kullanın.
- 04
Çıktı istediğiniz gibi değilse tek bir katmanı değiştirin; hepsini birden değiştirmek hangi değişikliğin işe yaradığını gizler.
04 — Varyasyonlar
Aynı prompt, farklı sonuç
Tek bir prompt her işi çözmez. Aşağıdaki varyasyonlar aynı görevi farklı ton, uzunluk veya formatta ister — duruma göre birini seçin.
Kısa versiyon (günlük iş)
Hızlı işler için 4 satır yeter.
Rol: [ROL]. Görev: [GÖREV]. Bağlam: [KİM İÇİN / NE İÇİN]. Format: [YAPI + UZUNLUK]. Kısıt: [KAÇINILACAK]. Sadece çıktıyı ver.
Toplu üretim (batch)
Aynı kalıpla 10 farklı çıktı üretir.
Aşağıdaki kalıbı 10 kez uygula. Her seferinde GÖREV satırını listedeki sıradaki maddeyle değiştir, diğer katmanlar sabit kalsın. Her çıktıyı “---” ile ayır ve başına numara koy. KALIP: Rol: [ROL]. Bağlam: [BAĞLAM]. Format: [FORMAT]. Kısıt: [KISIT]. GÖREV LİSTESİ: 1. [GÖREV 1] 2. [GÖREV 2] … (10'a kadar)
05 — İpuçları
Sonucu bir üst seviyeye taşıyan notlar
- Beş katmandan en çok fark yaratan ikisi BAĞLAM ve KISIT'tır; çoğu kişi bu ikisini atlar.
- “Sadece çıktıyı ver” kuralı, cevapların kopyalanabilir olmasını sağlar ve gereksiz giriş cümlelerini keser.
- Uzun prompt her zaman daha iyi değildir: aynı bilgiyi iki kez yazmak modelin dikkatini dağıtır.
06 — Sık sorulanlar
Yapay Zekâ Promptları hakkında sık sorulanlar
Beş katmanın hepsi gerekli mi?
Hayır. Kısa işlerde rol + görev + format yeterlidir. Bağlam ve kısıt, çıktının yanlış yöne gitme riski arttıkça önem kazanır — örneğin hukuki, finansal veya marka diliyle ilgili işlerde ikisi de zorunlu hale gelir.
Prompt şablonunu ezberlemeli miyim?
Ezberlemek yerine bir dosyada tutun. Profesyonel kullanıcılar 10-15 şablonluk kişisel bir kütüphane kurar ve işlerin %80'ini bunlarla çözer. Bu kütüphaneyi bu siteden kopyalayarak başlatabilirsiniz.
Aynı şablon farklı modellerde çalışır mı?
Evet, metin şablonları modelden bağımsızdır. Claude uzun ve yapılandırılmış talimatlara, Gemini kısa ve doğrudan talimatlara biraz daha duyarlıdır; gerekirse kısaltıp uzatarak ayarlayın.
Devamı
Bunlar da işinize yarar
Prompt Nedir, Nasıl Yazılır? Yeni Başlayanlar İçin Rehber
Prompt kavramını sıfırdan anlatan, aynı isteğin zayıf ve güçlü halini yan yana gösteren başlangıç rehberi.
Başlangıç ChatGPTClaudeAdım Adım Düşünme Promptu (Chain-of-Thought) Türkçe
Modelin atlamaya meyilli olduğu ara adımları zorunlu kılan, hesap ve mantık işlerinde hata oranını düşüren düşünme promptu.
İleri ClaudeClaude için En İyi Promptlar: Uzun Metin ve Analiz Şablonları
Claude'un uzun bağlam ve yapılandırılmış talimat takip etme gücüne uygun, XML etiketli prompt iskeleti.
Orta GeminiGemini Promptları: Google AI için Hazır Şablonlar
Gemini'nin kısa ve doğrudan talimat sevdiği yapıya uygun, arama ve Workspace ile birlikte çalışan promptlar.
BaşlangıçBu sayfa CopyPromt editör ekibi tarafından hazırlandı, ilk yayın 24 Ekim 2026. Promptlar modelden bağımsız çalışacak şekilde yazılır; marka adları yalnızca tanımlama amacıyla anılır.