Güncellik Kontrol Promptu
Fiyat, sürüm, yasa, kadro ve mevzuat gibi hızla eskiyen bilgi türlerini ayırır; her biri için nereden ve ne zaman doğrulanacağını yazar.
Aşağıdaki cevabın güncelliğinden emin değilim. Eski bilgiyi yanlış bilgiden ayırmak istiyorum. CEVAP: [CEVAP] KONU: [KONU] BUGÜNÜN TARİHİ: [TARİH] ADIM 1 — BAYATLAMA RİSKİ Cevaptaki her bilgi parçasını şu kategorilere ayır ve risk puanı ver (YÜKSEK/ORTA/DÜŞÜK): - HIZLA ESKİYEN: fiyat, sürüm numarası, ürün özellikleri, ekran/kamera gibi donanım detayları - YIL İÇİNDE DEĞİŞEN: yasa, vergi oranı, asgari ücret, harç, resmî tarife, kadro/pozisyon - YAVAŞ ESKİYEN: kurum adı, standart numarası, protokol - ESKİMEYEN: tanım, tarihsel olay, matematik, temel prensip ADIM 2 — TARİH İŞARETLERİ Cevabın içinden tarih ve sürüm ifadelerini bul: "2023'te", "en son sürüm", "güncel olarak", "yeni düzenleme". Her biri için: bu ifade bugün hâlâ doğru mu, olabilir mi, kesin yanlış mı? Gerekçesiyle. ADIM 3 — DOĞRULAMA SIRASI Bana öncelik sıralı bir kontrol listesi ver. Her satırda: | Bilgi | Risk | Nereden doğrulanır (kurum/site türü) | Ne sıklıkla değişir | ADIM 4 — GÜVENLİ YENİDEN YAZIM Cevabı yeniden yaz ama eskiyebilecek her bilgiyi çıkar; yerine "bu bilgi [tarih] itibarıyla geçerliydi, doğrulayın" gibi bir işaret koy. Bir bilgiyi tamamen çıkarmak yerine işaretlemeyi tercih et. Kural: emin olmadığın tarihi kesin gibi yazma. Türkçe yaz.
ChatGPT, Claude ve Gemini'nin eğitim kesim tarihleri birbirinden farklı. Aynı soruyu iki modele sorup tarih farkı çıkan yerler en riskli alanlar.
02 — Değişkenler
Köşeli parantezleri doldurun
Prompt içindeki renkli alanlar sizin bilginizle değişecek yerlerdir. Hepsini doldurmak zorunda değilsiniz; boş bırakılan alanı model kendi varsayımıyla tamamlar.
[CEVAP]
AI'ın verdiği cevap
ör. 2026 asgari ücret ve işveren maliyeti açıklaması [KONU]
Konu tanımı
ör. Türkiye çalışma mevzuatı, ücret [TARİH]
Bugünün tarihi
ör. 25 Ekim 2026 03 — Kullanım
Adım adım nasıl kullanılır?
- 01
Bugünün tarihini yazın. Model tarihi bilmediği için "eski/yeni" kararını veremiyor; siz verince isabet artıyor.
- 02
HIZLA ESKİYEN kategorisindeki her satırı mutlaka doğrulayın — bu kategori cevapların en çok yanlış çıkan kısmı.
- 03
"En son sürüm" gibi ifadeleri cevaptan çıkarın; doğrulanamaz bir iddia, doğrulanmış sürüm numarasından daha zararlı.
- 04
Fiyat ve oran gibi bilgilerde tek kaynak yetmez: resmî kurum + güncel tarihli ikinci kaynak kullanın.
04 — Varyasyonlar
Aynı prompt, farklı sonuç
Tek bir prompt her işi çözmez. Aşağıdaki varyasyonlar aynı görevi farklı ton, uzunluk veya formatta ister — duruma göre birini seçin.
Sürüm karşılaştırma
Yazılım ve ürün için.
Bu ürünün/yazılımın bilinen sürümlerini tarih sırasıyla listele ve her sürümde ne değiştiğini yaz. Bilmediğin sürümü uydurma, "bilgi yok" yaz. Sonra bana şunu söyle: bu listede en yeni sürüm hangisi olabilir ve bunu nereden doğrulamalıyım? Ürün: [KONU].
Kaynak tazeliği
Araştırma için.
Bu konuda vereceğin her bilgi için kaynağın yayın yılını söyle. 3 yıldan eski kaynak varsa ayrıca işaretle ve güncel bir kaynak türü öner. Bilgi verirken "2023 itibarıyla" gibi tarih ekle. Konu: [KONU].
05 — İpuçları
Sonucu bir üst seviyeye taşıyan notlar
- AI'a "bugün ayın kaçı" diye sormak işe yaramaz; zaman algısı yok. Tarihi siz verin.
- Mevzuat ve ücret bilgisinde modelin eğitim verisi her zaman geride kalır — bu alanlarda AI'ı taslak için, resmî siteyi kaynak için kullanın.
- Arama yapan modeller (Perplexity, ChatGPT arama modu) daha güncel ama kaynağı da kontrol edin: tarihsiz blog yazıları en sık kaynak olarak öne çıkar.
06 — Sık sorulanlar
Yapay Zekâ Hataları hakkında sık sorulanlar
ChatGPT'nin bilgisi ne kadar eski?
Her modelin ve her sürümün farklı bir eğitim kesim tarihi var ve bu tarih sizin kullanımınızda açıkça yazmaz. Arama modu açıkken cevaplar canlı kaynaktan gelir, kapalıyken eğitim verisinden. En güvenilir kural: fiyat, sürüm, yasa ve kadro bilgisi için AI'ı hiç kaynak saymamak.
Arama yapan AI güvenilir mi?
Daha güncel, ama daha doğru demek değil. Arama modu bazen tarihsiz veya düşük kaliteli bir blogu kaynak gösteriyor. Cevabın altındaki kaynakların tarihine ve kurumuna bakın: resmî kurum + tarih varsa güvenilir, tarihsiz blog ise değil.
Hangi bilgiler en hızlı eskiyor?
Sırasıyla: fiyat ve tarifeler, yazılım sürümleri, yasal sınırlar (vergi dilimleri, harçlar, asgari ücret), kadrolar ve pozisyonlar, kurum isimleri ve birleşmeler. Tanımlar ve tarihsel olaylar neredeyse hiç eskimez — bu yüzden AI bu alanlarda en güvenilir.
Devamı
Bunlar da işinize yarar
Halüsinasyonu Etiketleyen Prompt
Cevabı üç katmana böler: doğrulanabilir olgu, çıkarım ve tahmin. Model "bilmiyorum" demeyi öğrenir, siz de hangi cümleye güvenebileceğinizi görürsünüz.
Orta ChatGPTPerplexityChatGPT ile Araştırma Yapma Promptu (Kaynaklı Özet)
Bir konuda hızlı ama dengeli bir resim çıkaran araştırma promptu: kapsamı sen belirle, model karşıt görüşleri de toplasın.
Orta PerplexityChatGPTPerplexity Promptları — Kaynaklı Araştırma Sorguları
Perplexity'de iyi soru, kaynak kalitesini belirler. Bu prompt kapsamı daraltır, tarih sınırı koyar ve çapraz kontrol ister.
Başlangıç ChatGPTClaudeBozuk JSON Çıktısını Düzelten Prompt
Modelin JSON'ını parse edilebilir hâle getirir: şemayı kilitler, eksik alanı ve kaçış hatasını tek tek işaretler, kod bloğu dışına metin yazdırmaz.
İleriBu sayfa CopyPromt editör ekibi tarafından hazırlandı, ilk yayın 24 Ekim 2026. Promptlar modelden bağımsız çalışacak şekilde yazılır; marka adları yalnızca tanımlama amacıyla anılır.