Karmaşık Konuyu Basit Anlatma Promptu (Feynman)
“Anladım ama anlatamam” durumunu çözen prompt: konuyu basitleştirir, benzetme kurar ve sizi sınar.
Sen karmaşık konuları basitleştirmekle ünlü bir öğretmensin. Aşağıdaki konuyu Feynman tekniğiyle anlat. KONU: [KONU] BENİM SEVİYEM: [HİÇ BİLMİYORUM / TEMEL / ORTA] BENZETME TERCİHİM: [GÜNLÜK HAYAT / SPOR / MUTFAK / İŞ] ÇIKTI 1) TEK CÜMLE Konu nedir — 12 yaşındaki birine söyler gibi, jargon yok. 2) BENZETME [TERCİH] alanından bir benzetme. Benzetmenin nerede tıkandığını da söyle (her benzetme bir yerde kopar). 3) ADIM ADIM 3-5 adımda nasıl çalıştığı. Her adım tek paragraf, en fazla 3 cümle. Teknik terim kullanacaksan parantez içinde tanımla. 4) NEDEN ÖNEMLİ Bu konuyu bilmek ne işe yarar — 2 somut örnek. 5) SIK YAPILAN 3 YANLIŞ ANLAMA Her biri için: yanlış inanış + doğrusu. 6) KENDİMİ TEST ET Bana konuyu 3 soruyla sına. Cevapları verme; ben cevapladıktan sonra değerlendir. 7) BİR ÜST SEVİYE Konuyu biraz daha derinleştirmek istersem okumam gereken 3 alt başlık. KURAL - “Aslında çok basit” gibi cümleler kurma. - Her teknik terimi ilk geçtiği yerde açıkla. - Anlatımı kısa tut; uzun paragraflar öğrenmeyi zorlaştırır.
02 — Değişkenler
Köşeli parantezleri doldurun
Prompt içindeki renkli alanlar sizin bilginizle değişecek yerlerdir. Hepsini doldurmak zorunda değilsiniz; boş bırakılan alanı model kendi varsayımıyla tamamlar.
[KONU]
Anlamak istediğin konu
ör. enflasyon faiz ilişkisi [BENİM SEVİYEM]
Konuya ne kadar hakimsin
ör. hiç bilmiyorum [HİÇ BİLMİYORUM / TEMEL / ORTA]
Prompt içinde doldurulacak alan
[GÜNLÜK HAYAT / SPOR / MUTFAK / İŞ]
Prompt içinde doldurulacak alan
[TERCİH]
Prompt içinde doldurulacak alan
03 — Kullanım
Adım adım nasıl kullanılır?
- 01
Benzetme tercihinizi yazın; size yakın bir alandan kurulan benzetme çok daha kolay oturur.
- 02
6. adımı atlamayın — anladığınızı test etmenin tek yolu bu.
- 03
Anlatımı birine anlatın (veya sesli kaydedin); takıldığınız yer gerçek eksiğinizdir.
- 04
“Bir üst seviye” başlığındaki konulardan birini seçip aynı promptu tekrarlayın.
04 — Varyasyonlar
Aynı prompt, farklı sonuç
Tek bir prompt her işi çözmez. Aşağıdaki varyasyonlar aynı görevi farklı ton, uzunluk veya formatta ister — duruma göre birini seçin.
Çocuğa anlat
10 yaş seviyesi.
[KONU]'yu 10 yaşındaki bir çocuğa anlatır gibi açıkla. Kurallar: teknik terim yok, her paragraf en fazla 2 cümle, bir benzetme kullan, somut bir örnek ver. Sonunda çocuğun sorabileceği 3 soruyu ve cevaplarını yaz.
Sınav için özet
Sınavda çıkacak noktalar.
[KONU] hakkında sınava hazırlanıyorum. Çıktı: (1) tanım (tek cümle, ezberlenebilir), (2) 5 temel nokta (her biri tek satır), (3) formül/varsa açıklaması, (4) en sık sorulan 3 soru tipi ve kısa cevap iskeleti, (5) konuyu bir başkasına anlatırken kullanacağım 3 cümle. Seviye: [SEVİYE].
Karşılaştırmalı anlatım
Benzer iki kavramı ayırt etmek.
[KAVRAM A] ile [KAVRAM B] arasındaki farkı anlat. Yapı: (1) her birinin tek cümlelik tanımı, (2) 4 ölçütte karşılaştırma tablosu, (3) hangi durumda hangisi kullanılır, (4) ikisini karıştıran birinin yaptığı tipik hata, (5) akılda tutmak için tek cümlelik bir kural.
05 — İpuçları
Sonucu bir üst seviyeye taşıyan notlar
- Feynman tekniğinin özü “anlatamıyorsan anlamamışsındır” — promptu anlatmak için kullanın, okumak için değil.
- Benzetmenin nerede koptuğunu sormak, yüzeysel anlamanın önüne geçer.
- Aynı konuyu iki farklı benzetmeyle anlattırın; iki benzetmenin kesişimi konunun özüdür.
06 — Sık sorulanlar
Eğitim ve Öğrenme hakkında sık sorulanlar
Feynman tekniği nedir?
Bir konuyu hiç bilmeyen birine anlatabilecek kadar basitleştirmeye dayanan öğrenme yöntemi. Dört adımı vardır: konuyu seç, çocuğa anlatır gibi anlat, takıldığın yerde kaynağa dön, basitleştirip tekrar anlat. Anlatamadığınız her yer, aslında anlamadığınız yerdir.
Yapay zekâ anlatınca gerçekten öğreniyor muyum?
Okumak pasif öğrenmedir; kalıcılığı düşüktür. Etkili olması için anlatımı kendi cümlelerinizle yeniden yazmanız, teste tabi tutulmanız ve birine anlatmanız gerekir. Bu prompttaki 6. adım tam bunun için var.
Hangi seviyeyi seçmeliyim?
Dürüst olanı. “Hiç bilmiyorum” seçmek utanç verici değil, aksine en verimli başlangıçtır: temel tanımlar atlanmaz. Orta seviye seçtiğinizde model temelleri atlar ve boşluklar kalır.
Devamı
Bunlar da işinize yarar
Flashcard Promptu: Soru Kartı ve Aralıklı Tekrar
Uzun metni aktif hatırlamaya çeviren prompt: her kart tek bilgi, kısa cevap, Anki'ye aktarılabilir format.
Başlangıç ChatGPTClaudeİngilizce Öğrenme Promptu: Konuşma Pratiği ve Düzeltme
Sizi düzelten, seviyeye göre konuşan ve her turda yeni kelime öğreten İngilizce pratik promptu.
Orta ChatGPTClaudeDers Çalışma Planı Promptu (Haftalık Program)
Mevcut zamanınıza ve konu ağırlığına göre çalışma programı kuran, tekrar döngüsünü de planlayan prompt.
Başlangıç ChatGPTClaudeYKS Çalışma Programı Yapan Prompt (Haftalık Plan)
Program yapmak kolay, uygulamak zor. Bu prompt mevcut netlerinizden geriye doğru plan kurar ve her hafta ölçülebilir hedef verir.
OrtaBu sayfa CopyPromt editör ekibi tarafından hazırlandı, ilk yayın 24 Ekim 2026. Promptlar modelden bağımsız çalışacak şekilde yazılır; marka adları yalnızca tanımlama amacıyla anılır.